YUNAN MUTFAĞI

YUNAN MUTFAĞI

Yunanistan'ın ulusal mutfağı: Yüzlerce yıllık Yunan kültürünün (Antik Yunan ve Bizans dahil) mirasçısı

 

Yunan mutfağı Balkan ve Akdeniz mutfaklarının bir parçası olup Girit mutfağını da kapsar. Türk-Yunan yemeklerinin birbirlerine çok benzediğine dair bir algı olsa da yunan mutfağı ağırlıklı olarak Akdeniz mutfağına yakındır. Tüm dünyaya nam salmış yunan zeytinyağı, yunan yemeklerinde olabildiğince cömert kullanılmaktadır. Bununla beraber sebze ve et çeşitleri yoğun olarak tüketilirken özellikle yunan adaları ve çevrelerinde sofralarda bol bol balık yemekleri yer almaktadır.

 

Yunan mutfağında porsiyonlar olabildiğince büyüktür. O yüzden Yunanistan’da bir öğlen/akşam yemeği genelde sadece bir çeşitten oluşabilir.

 

Yunanlılar sabah kahvaltısını pek sevmez. Kahvaltının temel taşları olan domates-salatalık-peynir üçlüsü Yunan kahvaltısında genellikle bulunmasa da diğer tüm öğünlerde bulunabilmektedir. Sabah öğünlerini Koulouri (simit), Tiropita-τυρóπιτα (peynirli-ıspanaklı börek) ve de kahve ile geçirirler. Sabahları sokaklarda her yaştan insanın elinde muhakkak bir kahve bardağı (Frappe-Cappuccino-Freddo Espresso) görebilirsiniz. Türkiye’de sabah kahvaltısında çayın önemi ne ise Yunanistan’da da kahve odur.

 

 

Balık, Yunan mutfağı için temel besindir. Yunanistan’da yemekler daha iyi piştiği düşünülerek çoğunlukla fırında yapılıyor. Et ve tavuk çeşitlerinde olduğu gibi balık da genellikle ızgara olarak pişirilir. Bunların yanında zengin peynir çeşitleri, patlıcanlı ve kabaklı yemekler, yoğurt ve Yunan salatası masalarda eksik olmaz.  Baharat kısıtlı kullanılsa da kekik, soğan, sarımsak vazgeçilmezdir. Yunanistan’da hemen hemen bütün yemeklerin yanında limon servis edilir. Et, tavuk ve balık, genellikle limon sıkıldıktan sonra yenilir.

 

Zeytinyağlı yiyeceklerin çok yaygın oluşu, zeytine bolca sahip olduklarındandır. Salatalarında genellikle radika ve selino adı verilen otlar kullanırlar. Radika; birçok salatada, mezede, ve yemek yanında rastlayabileceğiniz bir ottur.

 

Suvlaki (şişte kuzu ve domuz eti), mezedes (mezeler), tzatziki (cacık), patlıcan salatası, patlıcan musakka, baklava Yunan mutfağının spesiyallerinden yalnızca bazılarıdır.

 

Alkol sevildiği için yemeklerinde mezeyi bolca kullanılır. Ayrı bir meze kültürü gelişmiştir denebilir. ‘’Mezedes” denilen sıcak veya soğuk mezeler sofraların vazgeçilmez başlangıçlarıdır. Yemekler genellikle, kırmızı şarap, retsina veya uzo eşliğinde keyifle ve sohbetle yenilir.

 

Uzo, Yunan halkının rakıya benzeyen ama daha az anasonlu hafif içkisidir. Ortalama %40 alkol içermektedir. Uzo ile Rakı’nın tek benzerliği sadece tadıdır. İçiliş biçimleri ise çok farklıdır. Türkiye’de rakı içilecekse yanında muhakkak kavun ve peynir olur. Yunanistan’da ise Uzo içileceği zaman yanına eşlik etmesi için mezeler gelir. Mezeler de genellikle porsiyon olarak değil tadımlık olarak masada yerini alır.

 

Yunan tatlılarında yoğurt, yufka, bal, ceviz, fındık gibi malzemeler sıklıkla yer bulur. En sevilen tatlılar arasında ballı yoğurt, baklava, kadayıf, helva çeşitleri, kurabiyeler ve sütlaç (rizagalo)’ı sayabiliriz.
 

 

Yunanistan’da En Sevilen Yiyecek ve İçecekler

 

  Bira şişesinde satılan marketten alacağınız buz gibi bir ucuz Malamatsina reçine şarabını yolda giderken, parkta otururken içip serinleyebilirsiniz.

 

 Yunanistanda en sevilen soğuk mezeler; Yunan salatası, cacık, tarama, patlıcan ezme, peynir ezme ve favadır. Sıcak meze olarak kalamar tava, ahtopot ızgara, karides, kaşar peyniri ve beyaz peynir ile yapılan saganaki (sahan) çeşitleri çok sevilir.

 

Ana yemek olarak yemistes (dolma çeşitleri), lahanadolmades, moussaka, souvlaki (şiş kebap) size hiç yabancı gelmeyecek.

 

Kafe frape, Yunan kahvesi ve/veya sakız likörü, mastika (Yunanistan’a özgü, sakızla değişik bir tat verilmiş rakı)

 

Feta Cheese: Kıyılarda ve pide arasında beyaz peynir dense de tüm dünyada feta cheese diye yaygınlaştırılmış geleneksel beyaz peynir. İnek, koyun ve keçi alternatiflerinden oluyormuş

 

Greek Salad: Çoban salatasının komşu versiyonudur. İri doğranmış domates, salatalık,  halka soğan, kimi zaman yeşillik, beyaz peynir, zeytin ve zeytinyağı ile servis edilir.

 

Souvlaki (Souflaki): En meşhur et yemeklerindendir. Domuz çöp şiş diyebiliriz. Koyun etiyle de bulunabilir.

 

 

Stj Dyt Esra Kırlı